Rezerwaty przyrody na świecie

Tomasz Zawadzki
Jarosław Jakubczak
Trudno je zliczyć, ponieważ w każdym kraju ustanawiane są one na podstawie innego prawa i panują w nich różne formy ochrony.

Nie istnieje międzynarodowa definicja rezerwatów bądź ścisłe kryteria ich wyznaczania. Przedmiotem ich ochrony może być całość przyrody lub tylko jej elementy, np. fauna, flora lub przyroda nieożywiona.

Wszystko wskazuje jednak na to, że początek miał miejsce w Sri Lance. Żyjący w trzecim wieku p.n.e. król Devanampiya Tissa wprowadził do kraju buddyzm, ale także ideę ochrony przyrody pod groźbą surowych kar. Co prawda, w starożytnych kulturach, już od tysięcy lat istniały uświęcone miejsca, do których wejście było zabronione, ale dopiero lankijski władca uczynił z tego prawo (a przynajmniej jakąś jego wczesną formę).

W nowożytnych czasach sens chronienia natury pojęto ze zdwojonym wysiłkiem. Na przełomie XVIII i XIX w. powstawały nowe formy jej ochrony. Najwcześniejszą był rezerwat przyrody Drachenfels (LINK) w Niemczech. W 1836 r. pruskie władze nabyły tereny nadreńskich gór i objęły je ochroną prawną, aby chronić te obszary przed dalszą eksploatacją górniczą. Kolejne rezerwaty powstawały lawinowo I pod koniec 2008 roku w samych Niemczech było ich już 8413. Wielkość większości z nich nie przekracza 50 hektarów. Na świecie istnieją jednak także rezerwaty o ogromnych powierzchniach, a na ich obszarze może funkcjonuje nawet kilka parków narodowych (np. w rezerwacie Kavango Zambezi znajdują się Park Narodowy Hwange, Park Narodowy Sioma Ngwezi i Park Narodowy Bwabwat).

Za najcenniejsze uważane są rezerwaty biosfery UNESCO. Ich celem jest partnerstwo człowieka i natury rozumiane jako pogodzenie interesów różnorodności biologicznej i kulturowej ze zrównoważonym rozwojem. Są to idealne miejsca do testowania i demonstrowania światu innowacyjnego podejścia do tej tematyki. Podkreślają one, jak ważny dla globalnych efektów jest wysiłek na poziomie lokalnym. Obecnie istnieje 610 rezerwatów biosfery w 117 krajach.W Polsce status ten otrzymała Babia Góra, Białowieża, Jezioro Łukajno, Karpaty Wschodnie, Słowiński, Tatry, Karkonosze, Puszcza Kampinoska, Polesie Zachodnie i Bory Tucholskie.

Większość krajów może jednak pochwalić się dobrze rozwiniętą siecią własnych rezerwatów przyrody. W Anglii istnieje 225 krajowych rezerwatów przyrody (National Nature Reserves). Część z nich jest zarządzana przez państwo, inne zaś przez organizacje pozarządowe, takie jak The Wildlife Trust i Royal Society for the Protection of the Birds. Ustanowiono tam też ponad 1000 lokalnych rezerwatów przyrody (Local Nature Reserves), chroniących m.in. starodrzewy i zabytkowe kolejki miejskie.

Z kolei w Rosji działają zapovedniki, czyli miejsca "święte, wolne od zakłóceń i ustanowione w celu ochrony dziedzictwa naturalnego kraju". Jednocześnie jest to najwyższa forma ochrony przyrody w państwie. Jednocześnie istnieją m.in. rezerwaty historyczno-kulturowe i historyczno-archeologiczne. Odwiedzający mogą przebywać tam tylko w celach naukowych i edukacyjnych, choć czasem wyznaczone są miejsca przeznaczone na rekreację. W Rosji istnieje łącznie 101 rezerwatów o powierzchni 330 tys. km. kw. Nadzór nad nimi sprawuje Rosyjskie Ministerstwo Zasobów Naturalnych. Wyjątkiem jest Il'menskiy prowadzony przez Rosyjską Akademię Nauk, i Galich'ya Gora kierowany przez przedstawicieli Uniwersytetu w Woroneżu.

Kryzys wieku średniego. Skąd się bierze i czy dotyka wszystkich?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie