Chełmsko Śląskie. Miasteczko dolnośląskich tkaczy

W Kotlinie Kamiennogórskiej, nieco na uboczu turystycznych szlaków, leży Chełmsko Śląskie – małe, senne i zapomniane, choć bardzo urokliwe miasteczko.

W Kotlinie Kamiennogórskiej, nieco na uboczu turystycznych szlaków, leży Chełmsko Śląskie – małe, senne i zapomniane, choć bardzo urokliwe miasteczko.

Czasy świetności ma już dawno za sobą – największy rozkwit przeżywało od XVII do XIX wieku, kiedy stanowiło ważny ośrodek płóciennictwa i sukiennictwa. Mieszkańcy okolicznych wsi trudnili się uprawą lnu i tkactwem. Ich wyroby stały się znane nie tylko w Niemczech. Zawędrowały nawet do Ameryki.
Warto wspomnieć, że do końca XVIII wieku tkactwo nie było przemysłem w dzisiejszym znaczeniu tego słowa. Każdy tkacz miał krosna we własnym domu, kupował przędzę, a następnie sprzedawał gotowe płótno kupcom i pośrednikom. Przy produkcji była zatrudniona cała rodzina. W malutkim Chełmsku w 1755roku mieszkało aż 285 tkaczy i 22 krawców. W kilkudziesięciu domach warzono piwo. Było kilka karczm, szkoła, przytułek i młyn wodny. Miasteczko bujnie się rozwijało, o czym świadczy bogata zabudowa ryneczku, piękny, barokowy kościół Św. Rodziny o niezwykle bogatym wyposażeniu, czy budynek szkoły parafialnej, ozdobiony widocznym do tej pory sgrafitti. Pod koniec XVIII wieku nadeszła jednak rewolucja przemysłowa. Zaczęły powstawać tkalnie mechaniczne i chałupnicze tkactwo okazało się nieopłacalne. Ceny przędzy wzrosły, a ceny gotowych tkanin malały. W Chełmsku wybuchł bunt kilkuset tkaczy, który wkrótce rozszerzył się na całe Sudety i został krwawo stłumiony przez wojsko. Miasto zaczęło podupadać i dopiero budowa tkalni mechanicznych w połowie XIX wieku spowodowała jego ponowne ożywienie.
Przed II wojną światową Chełmsko było uważane za „barokową perełkę” Dolnego Śląska. Na turystów czekały hotele, gospody i schronisko młodzieżowe. Przyjezdnym serwowano lokalne przysmaki np. słynne wędzone kiełbaski.
Jednak największą atrakcją były ( i nadal są) drewniane domki tkaczy. W 1707 roku opat cystersów z Krzeszowa kazał postawić 12 jednakowych domów, które miały być jednocześnie warsztatami pracy dla tkaczy sprowadzonych z Czech. Ludność miasteczka nazwała je „Dwunastoma Apostołami”. Kilkadziesiąt lat później postawiono kolejny zespół domów – „Siedmiu Braci”. Przeznaczono go dla bawarskich tkaczy drogiego adamaszku. Z „Siedmiu Braci” pozostał tylko jeden – można go oglądać przy ulicy Kamiennogórskiej 21. Z „Dwunastu Apostołów” zachowało się aż jedenaście domków, które oparły się licznym pożarom, nawiedzającym Chełmsko w XIX wieku. Można je oglądać ok. 200 metrów od Rynku, na ulicy Sądeckiej. Są nadal zamieszkane. W jednym z nich odtworzono wnętrze starego warsztatu i mieszkanie rodziny tkacza. Żeby je obejrzeć, należy poprosić o klucz w sąsiednim domu.
Warto też zwiedzić Rynek i przejść się barokowymi podcieniami chełmskich kamieniczek. Niektóre z nich są niestety w bardzo złym stanie i wkrótce mogą popaść w całkowita ruinę. Nad Rynkiem góruje wspomniany już kościół Św. Rodziny ze starym, nieczynnym cmentarzem. Zachowały się na nim ciekawe, osiemnastowieczne nagrobki. Tuż obok znajdują się budynki szkoły parafialnej i plebani.


Infomacje praktyczne

  • Do Chełmska najlepiej samochodem przez Kamienną Górę lub Lubawkę, albo autobusem PKS z Kamiennej Góry (kilka autobusów dziennie)
  • Informacja turystyczna: Lubawka tel. (75) 74 11 929
  • W Chełmsku jest hotel, można spać także w gospodarstwie agroturystycznym
  • W miasteczku działa Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Chełmska Śląskiego „Tkacze Śląscy", tel. (75) 74 22 250
  • Ola Zaród

    Komentarze

    Liczba znaków do wpisania:  4000/4000

    Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

    Jeśli uważasz, że któryś z komentarzy łamie regulamin, to wyślij nam link do tego artykułu na pomoc@naszemiasto.pl

    Wybrane dla Ciebie

    Powiązane

    Więcej na temat:
    Więcej na temat:
    Więcej na temat:

    Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

    To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, wyłącz Adblock na naszej stronie.

    Dziękujemy za Twoje wsparcie!

    Jasne, chcę odblokować
    Przycisk nie działa ?
    1.
    W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
    krok 1
    2.
    Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
    krok 2
    3.
    Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
    krok 3